Trải qua rộng một thập kỷ nay, Bà Chúa Kho đã trở thành một hiện tượng khá nổi bật của tín ngưỡng đất nước hình chữ S sau thời kỳ đổi mới. Đã gồm một vài cuốn sách nhỏ dại, các bài báo, thậm chí là tất cả cả một hội thảo kỹ thuật bàn về hiện tượng kỳ lạ thờ cúng này. Tuy nhiên, một vấn đề đưa ra là bắt đầu với bản chất của hiện tượng lạ tín ngưỡng Bà Chúa Kho là gì ?, có thể nói rằng Bà là ai ?, thì còn chưa được lý giải cặn kẽ.

1.

Bạn đang xem: Bà chúa kho là ai

Trong trung khu thức dân gian hiện giờ tuyệt trên tầng hữu thức của dân bọn chúng, Bà Chúa Kho là 1 trong nhân thứ lịch sử vẻ vang. Bà có tên tuổi (Lý An Quốc, Trần Thị Ngọc...?), có bắt đầu xuất thân (em gái sản phẩm sáu Vua Lý Thánh Tông, bà xã Vua Lý, bé Vua Bà, tức Hà Giang công chúa được không đúng xuống canh gác Cổ Mễ, con gia đình có tác dụng nghề gnhỏ, quê ở Quả Cảm, công ty nghèo...?), gồm công tích (chiêu dân lập ấp, khẩn ruộng, giữ kho lúa mang đến triều đình trong cuộc kháng chiến kháng Tống trên sông Nlỗi Nguyệt ... ?). Các bên phân tích đọc về nhân thân của Bà Chúa Kho thì phàn nàn là tứ liệu về Bà xích míc cùng trái ngược nhau. Vấn đề này thiệt dễ hiểu, cũng chính vì Bà vốn không hẳn là 1 trong nhân đồ lịch sử hào hùng, nhưng là một trong nhân vật huyền thoại. Do vậy, từng địa phương, từng thời kỳ lịch sử dân tộc, tuỳ theo nhu yếu và cảm quan của dân chúng, Bà được lịch sử hoá theo đa số phong cách khác nhau. Ai đó phải rất thiêng Bà thì thêm Bà với chiếc dõi tôn thất, là bà xã vua, còn ai đó thì lại lắp Bà cùng với hình hình ảnh cô bé xinh tươi, nếp na, thảo hiền đức. Tuy nhiên, loại thông thường độc nhất vô nhị của phần nhiều thứ hạng lịch sử dân tộc hoá, Bà Chúa Kho là người dân có công cùng với dân cùng với nước, mà lại rất nhiều người các yêu dấu.

Vậy thì Bà Chúa Kho được lịch sử dân tộc hoá từ bỏ lúc nào? Đó là thắc mắc không dễ trả lời. Có bạn đến câu hỏi phụng thờ Bà vào Thời Lý bởi vì thành công của Bà gắn thêm với cuộc đao binh kháng Tống trên kè sông Nhỏng Nguyệt. Điều đó cũng không hẳn là bằng cớ chắc chắn rằng, chính vì địa điểm đền thờ Bà trên bờ sông Cầu, rộng nữa đấy là vùng đất vạc tích Nhà Lý thì Việc quy Bà với Nhà Lý và cuộc binh lửa kháng Tống là điều dễ dàng nắm bắt. Hơn nỗ lực nữa, mô típ Bà Chúa Kho không chỉ ngơi nghỉ Thành Phố Bắc Ninh, Hơn nữa sinh hoạt thủ đô và một số trong những địa điểm khác nữa, và dường như từng nơi lại đính Bà cùng với 1 thời kỳ lịch sử hào hùng không giống nhau, kháng quân Nguim Thời Trần, phòng quân Minh Thời Lê...

Vậy nên, trong ý niệm hữu thức của nhân dân, Bà Chúa Kho là một trong những nhân vật lịch sử dân tộc, lắp với thể chế bên nước phong loài kiến, được các triều đại phong thần, được quần chúng dựng đền thờ cúng, Điện thoại tư vấn là Chủ Khố Linch Từ. Lớp hình tượng này ví dụ là lớp văn uống hoá muộn, trực thuộc thời kỳ phong con kiến từ công ty của việt nam.

*

Cửa Tam quan tiền Đền Bà Chúa Kho (Ảnh: TL)

2. Về pmùi hương diện phụng dưỡng, nhân đồ gia dụng “nửa lịch sử một thời, nửa lịch sử“ này sẽ trọn vẹn hội nhtràn lên khối hệ thống thờ chủng loại Tam Phủ. Trong ngôi đền rồng, tuy Bà Chúa Kho được phụng dưỡng nlỗi một vị thần công ty, hotline là Bà Chúa hay Điện Bà, tuy nhiên lại được khuôn vào hệ thống năng lượng điện thần chung của Mẫu Tam Phủ cùng với những ban thờ Tam Toà Thánh Mẫu, Ban Ông Hoàng, Ban Chầu Bà, Đức Ông, Sơn Trang, Ban Cô, Ban Cậu, Ngũ Hổ, Ban Công Đồng ... Hiện tượng hội nhập theo bề ngoài “Mẫu hoá” này không phải là hiện tượng kỳ lạ đơn nhất ngơi nghỉ thường Bà Chúa Kho, nhưng thông dụng nghỉ ngơi các chỗ, tốt nhất là cùng với các đàn bà thần hiển linc, được tôn xưng là Mẫu (Vương Mẫu, Quốc Mẫu, Thánh Mẫu).

Trong hệ thống điện thần mang tính chất phổ biến của Đạo Mẫu Tam Phủ, Tứ Phủ, chúng ta ko thấy bao gồm Bà Chúa Kho. do vậy, làm việc đền rồng Bà Chúa Kho sống Tỉnh Bắc Ninh, khối hệ thống năng lượng điện thần Đạo Mẫu Tam Phủ được sử dụng như thể dòng “nền”, cái “phông” mang đến việc thờ tự Bà Chúa Kho. Điều này, trong lòng thức dân gian, càng có tác dụng tạo thêm vẻ “chủ yếu thống” cùng rất thiêng đến vị thần chủ được thờ.

Hiện tượng “Mẫu hoá” Bà Chúa Kho làm việc Bắc Ninh không hẳn là cá biệt, mà lại tương đối thông dụng miêu tả qua vấn đề phụng dưỡng những Mẫu Thần, như: Bà Chúa Sành sinh hoạt Quả Cảm (gồm công trong nghề có tác dụng gnhỏ và nuôi tằm), Bà Chúa Chóa (ngợi ca là bé dâu Lạc Long Quân, là vị thần của 11 làng Choá), Bà Chúa Đầm làm việc Phù Lưu, Bà Chúa Ngô ngơi nghỉ ven sông Cầu, các Bà trong Tđọng Pháp (Mây, Mưa, Snóng, Chớp) gắn thêm cùng với Phật Mẫu Man Nương...

Xem thêm: S.T Là Ai - Luôn Vui Cười, Ít Ai Biết Ca Sĩ S

Tôi trả định rằng, trước lúc được “lịch sử hoá”, “cung đình hoá” thành Bà Chúa Kho Lương, một vị con gái thần nào đó đã được “Mẫu hoá” thành “Bà Chúa” cùng tđắm say gia vào năng lượng điện thần Đạo Mẫu tại chỗ này, vậy vị Nữ thần đó là ai ?

*

Lễ hội đền Bà Chúa Kho (thôn Cổ Mễ, xóm Vũ Ninch, thị trấn Tỉnh Bắc Ninh, tỉnh giấc Bắc Ninh) diễn ra ngày 14 mon Giêng hàng năm. (Ảnh: TL)

3. Qua thu thập bốn liệu thực địa, qua tứ liệu của những đồng nghiệp hỗ trợ, tôi đi cho một đưa ttiết nhận định rằng nguồn gốc ban đầu của Bà Chúa Kho là Nữ thần Mẹ lúa. Giả thuyết này dựa vào hai cửa hàng, đầu tiên, xét đến tổng thể và toàn diện, tín ngưỡng Mẹ Lúa là tín ngưỡng bình thường của phần nhiều cư dân trồng lúa sống Khu vực Đông Nam Á cùng đất nước hình chữ S, mà nay còn quan sát thấy hơi thông dụng ở các dân tộc bản địa thiểu số nghỉ ngơi việt nam và những nước trong khoanh vùng. Tín ngưỡng này hiện ra trên đại lý quan niệm rằng, vào cây lúa tất cả hồn lúa, hồn lúa quyết định sự sinch trưởng của cây lúa, vì thế, tự thời gian gieo phân tử cho đến lúc thu hoạch fan nông dân đề nghị thực hiện các nghi lễ liên quan tới hồn lúa, nhỏng nghi lễ Mẹ Lúa (là hiện tại thân của hồn lúa) gieo các khóm lúa đầu tiên, mặt khác cũng là nghi lễ rước Mẹ Lúa từ bỏ kho lúa ra rẫy, nghi lễ dựng cây nêu cùng tô điểm các dụng cụ mang ý nghĩa phồn thực để giữ lại hồn lúa nghỉ ngơi lại trên rẫy. Đặc biệt là lúc ban đầu thu hoạch, Mẹ Lúa phải đi cắt số đông bông lúa trước tiên về nhằm cúng cơm mới và ở đầu cuối là nghi lễ rước hồn lúa về kho.

Những tư liệu hồi thế giỏi quan cạnh bên thực địa trong những năm giữa thế kỷ XX sống người Việt Châu thổ Bắc Sở cho biết thêm nghi tiết thờ Hồn Lúa vẫn còn đó hơi phổ biến, như tục rước mạ, rước lúa thần, đúc tượng lúa, tục thờ vỏ lúa, khấn vía lúa, call gạo... Chỉ có điều, nếu sinh hoạt những dân tộc khác thường thay mặt đại diện hồn lúa là thanh nữ - Mẹ Lúa, thì sinh sống fan Việt tác dụng này sẽ gửi quý phái nam giới. Như vậy cũng dễ hiểu Lúc mà buôn bản hội tín đồ Việt đang sớm gửi sang prúc hệ, nhất là dưới ảnh hưởng của thôn hội phụ hệ China, bạn thiếu nữ số đông bị bóc tách khỏi các sinc hoạt tín ngưỡng xã hội.

Những thần thoại thu thập được về Bà Chúa Kho cũng rất nhiều liên quan cho tới tục thờ Mẹ Lúa ngulặng thuỷ. Theo các cụ ông cụ bà già nhắc lại, Bà Chúa kho vốn là 1 trong cô làng bạn nữ xinh tươi, nết mãng cầu, giỏi nghề nông, sinh sinh sống làm việc vùng ven sông Cầu. Ban đầu, vùng này là đồng kho bãi ngập nước, lầy trũng, cư dân chưa biết tdragon ghép gì, cô làng chị em ấy mang trấu rắc cho tới đâu thì lúa mọc lên tới mức kia. Từ đó thóc lúa cđọng ùn ùn như núi, hầu hết tín đồ yêu cầu xây kho để trữ thực phẩm, với tôn vinch cô gái dạy dỗ dân tLong lúa chính là Bà Chúa Kho, Bà Lẫm. Chúng ta cũng rất có thể xúc tiến giữa hiện tượng kỳ lạ thờ Hồn Lúa vào kho lúa của rất nhiều dân tộc thiểu số bây giờ cùng với tên thường gọi Bà Lẫm (kho), Bà Chúa Kho của người Việt sống TP Bắc Ninh. Chúng ta cũng rất có thể cẩn thận tới địa điểm xã Cổ Mễ. Có nhì cách lý giải về địa danh này, quan trọng liên quan tới từ “Cổ”. “Cổ” có thể là tên Hán hoá từ bỏ “kẻ”, một tên thường gọi thời xưa làng của bạn Việt. Có bạn cho rằng “Cổ” nơi bắt đầu từ bỏ “Cô”- Cô Mễ, có một nhiều loại lúa hoang... Những địa danh này có thể trường tồn tự thời Nhà Trần.

*

Phút ít ít tín đồ đơn nhất của Đền Bà Chúa Kho (Ảnh: TL)

4. Nhỏng hầu hết tín đồ phần đông rõ, tự vào cuối thập kỷ 80, tuyệt nhất là đầu thập kỷ 90 hiện tượng phụng dưỡng Bà Chúa Kho ở Tỉnh Bắc Ninh nổi lên như một nổi bật của tín ngưỡng dân gian nước ta sau thời kỳ thay đổi, khiến cho không chỉ là những đơn vị khoa học mà cả các nhà làm chủ thuộc quan tâm. Di tích đền rồng Bà Chúa Kho vốn bé dại nhỏ xíu cùng có phần yên bình xưa kia hiện nay đã cầm cố da đổi giết mổ với sôi động hẳn lên. Đền được duy tu, không ngừng mở rộng và được Nhà nước xếp hạng. Khách thập phương kéo về, độc nhất vô nhị là thời gian đầu năm nhằm vay “tiền” Bà về làm cho ăn hay xin “lộc rơi”, “lộc vãi” và thời điểm cuối năm lễ tạ, “trả” tiền vay mượn của Bà. Làng Cổ Mễ trực thuộc xã Vũ Minch vốn là xóm nghèo, ni cũng “vậy da thay đổi thịt”, thu hút hàng nghìn tín đồ dân trong thôn tmê man gia vào công việc mang ý nghĩa “dịch vụ” tín ngưỡng, nhỏng tiếp tế cùng chào bán hương thơm hoa, kim cương mã, viết sớ, sắp lễ, cúng khấn, rồi những hình thức ẩm thực ăn uống, trông xe, tiếp đón quý khách ...

Về pmùi hương diện chổ chính giữa linc, Bà Chúa Kho vốn là vị thần gồm phần khiêm nhịn nhường vào lớp áo của một “nhân vật dụng lịch sử”, “Thần Mẫu”, ni bỗng nhiên biến hóa bạn ban phát lộc lộc theo kiểu “vay mượn trả” nlỗi một “gia chủ băng”. Những bạn tới cửa ngõ Bà cầu khấn không còn là hồ hết dân cày như trước cơ nữa, mà bấy giờ đa số là hồ hết thương nhân, thị dân, viên chức nhà nước. bởi thế là xuất phát từ một hình thức tín ngưỡng nông nghiệp trồng trọt, Bà Chúa Kho đã trở thành một vị thần chủ của thương nghiệp, của thị dân đô thị. Một tín ngưỡng ban đầu mang tính chất hướng nội của xã hội xã thôn ni biến hóa một tín ngưỡng mang ý nghĩa phía nước ngoài, tức đa số giao hàng cho người bên ngoài xã hội.

Từ phía trên, bạn cũng có thể đọc được mẫu logíc của quá trình phát triển nội tại của biểu tượng: Mẹ Lúa/ Bà Chúa Kho Lương/ Bà Chúa Kho Tiền. Ba lớp cực hiếm này của hình tượng Bà Chúa Kho phản chiếu quy quy định với sự thay đổi của xã hội Việt Nam: Xã hội nông nghiệp trồng trọt thời lịch sử từ trước, chủ nghĩa yêu nước, tinh thần chống nước ngoài xâm thời phong loài kiến trường đoản cú chủ với xóm hội đưa sang phương pháp thị phần tự sau đổi mới.

Bài viết liên quan

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *